ESB-aðild, verðbólga og vextir: hvað er rétt og hvað er rangt í umræðunni?

ESB-aðild, verðbólga og vextir: hvað er rétt og hvað er rangt í umræðunni?

Eftir nýlegar stýrivaxtahækkanir Seðlabanka Íslands hefur aftur orðið áberandi í opinberri umræðu að Ísland „þurfi að standast ákveðin viðmið um verðbólgu og vexti til að fá inngöngu í ESB“. Þetta hljómar sannfærandi, en er aðeins hálfur sannleikur — og þar með villandi. Rétta myndin er…
Sigríður Á. Andersen og hin fágaða iðn að kalla niðurskurð „raunsæi“

Sigríður Á. Andersen og hin fágaða iðn að kalla niðurskurð „raunsæi“

Það er stundum sagt að verst sé þegar stjórnmálamenn dylja raunverulega afstöðu sína bak við mjúkmæli. Í tilfelli Sigríðar Á. Andersen er vandinn eiginlega annar, hún felur hana ekki. Það má vissulega kalla það hreinskilni en það má líka kalla það óþægilega skýra yfirlýsingu um…
Hvenær er réttmætt að benda á tvísögn og tvöfalt siðgæði í stjórnmálum?

Hvenær er réttmætt að benda á tvísögn og tvöfalt siðgæði í stjórnmálum?

Í opinberri umræðu kemur reglulega upp sú spurning hvort sanngjarnt sé að draga saman dæmi um það þegar þingmenn og ráðherrar verða tvísaga, skipta um tón eftir því hvort þeir sitja í stjórn eða stjórnarandstöðu, eða vísa til heiðarleika, ábyrgðar og siðferðis með öðrum hætti…
Hvað er „tvöfaldur lás“ í almannatryggingum?

Hvað er „tvöfaldur lás“ í almannatryggingum?

Það hljómar flókið, en þetta er í raun mjög einföld regla:Bætur eiga að hækka annaðhvort eins og laun eða eins og verðlag — eftir því hvort hækkar meira. Þetta er kallað tvöfaldur lás vegna þess að það eru tvö viðmið sem passa upp á bætur:…
„Við stöndum alltaf vörð“, nema þegar reynir á

„Við stöndum alltaf vörð“, nema þegar reynir á

Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Sjálfstæðisflokksins, vill greinilega að almenningur trúi tveimur hlutum á sama tíma. Annars vegar að hún og Sjálfstæðisflokkurinn standi „alltaf vörð“ um fólk með skerta getu til tekjuöflunar. Hins vegar að það sé nánast ábyrgðarleysi að bæta stöðu þessa sama fólks með skýrari…
Vegtollar á Íslandi gætu aukið útjöld heimila um milljarða

Vegtollar á Íslandi gætu aukið útjöld heimila um milljarða

Það sem hefur farið fram hjá mörgum í umræðunni um vegtolla er að nýtt frumvarp ríkisstjórnarinnar er ekki aðeins tæknileg heimild fyrir ein göng eða eina brú. Þingskjal 912 leggur til stofnun opinbers innviðafélags sem á að „hrinda í framkvæmd uppbyggingu stórra þjóðhagslega mikilvægra samgönguverkefna“…
Hvað er verðtrygging húsnæðislána, hvernig virkar hún og hverjir hagnast?

Hvað er verðtrygging húsnæðislána, hvernig virkar hún og hverjir hagnast?

Verðtrygging húsnæðislána er eitt umdeildasta atriði íslenska fjármálakerfisins. Fyrir marga er hún einfaldlega „kerfi sem lætur skuldina hækka“, en aðrir benda á að hún hafi lengi gert heimilum kleift að taka lán með lægri byrjunarbyrði en ella. Hvorugt er alveg rangt. Réttari myndin er sú…
Var eitthvað baktjaldamakk? Það sem heimildirnar sýna um Björn, Eirík, Halldór og Davíð

Var eitthvað baktjaldamakk? Það sem heimildirnar sýna um Björn, Eirík, Halldór og Davíð

Umræðan um stjórnarmyndunina 1995 hefur lifnað á ný eftir að Jón Baldvin Hannibalsson skrifaði að sér hefði á sínum tíma borist til eyrna að Björn Bjarnason hefði setið í leynilegum stjórnarmyndunarviðræðum með Halldóri Ásgrímssyni. Björn hefur hafnað því afdráttarlaust og sagt að ekki sé sama…
Þarf Ísland að breyta stjórnarskránni til að ganga í ESB?

Þarf Ísland að breyta stjórnarskránni til að ganga í ESB?

Kjarni málsins er sá að núgildandi stjórnarskrá hefur ekkert skýrt, almennt ákvæði um framsal ríkisvalds til yfirþjóðlegra stofnana. Í 21. gr. er fjallað um samninga við önnur ríki og kveðið á um að samningar sem fela í sér breytingar á stjórnarhögum ríkisins þurfi samþykki Alþingis.…
Staðreyndatékkað: Þegar „já“ er ranglega sett fram sem pólitískur hræðsluáróður

Staðreyndatékkað: Þegar „já“ er ranglega sett fram sem pólitískur hræðsluáróður

Skoðanagreinar mega vera beittar og pólitískar en þegar þingmaður lýsir formlegu stjórnskipulegu ferli með þeim hætti að lesendur fá ranga mynd af því hvað raunverulega er verið að kjósa um, þá er farið yfir mörk eðlilegrar pólitískrar túlkunar. Það á við um grein Jóns Péturs…