20 algengar blekkingar í umræðum um ESB

20 algengar blekkingar í umræðum um ESB

Umræða um Evrópusambandið verður oft háværari en hún verður nákvæm. Bæði stuðningsmenn og andstæðingar geta einfaldað málið of mikið, en ákveðnar staðhæfingar koma aftur og aftur fyrir sem standast illa fact-check. Hér eru 20 algengar blekkingar í ESB-umræðunni, settar fram með stuttri leiðréttingu og heimildum.…
Var eitthvað baktjaldamakk? Það sem heimildirnar sýna um Björn, Eirík, Halldór og Davíð

Var eitthvað baktjaldamakk? Það sem heimildirnar sýna um Björn, Eirík, Halldór og Davíð

Umræðan um stjórnarmyndunina 1995 hefur lifnað á ný eftir að Jón Baldvin Hannibalsson skrifaði að sér hefði á sínum tíma borist til eyrna að Björn Bjarnason hefði setið í leynilegum stjórnarmyndunarviðræðum með Halldóri Ásgrímssyni. Björn hefur hafnað því afdráttarlaust og sagt að ekki sé sama…
Þarf Ísland að breyta stjórnarskránni til að ganga í ESB?

Þarf Ísland að breyta stjórnarskránni til að ganga í ESB?

Kjarni málsins er sá að núgildandi stjórnarskrá hefur ekkert skýrt, almennt ákvæði um framsal ríkisvalds til yfirþjóðlegra stofnana. Í 21. gr. er fjallað um samninga við önnur ríki og kveðið á um að samningar sem fela í sér breytingar á stjórnarhögum ríkisins þurfi samþykki Alþingis.…
Staðreyndatékkað: Þegar „já“ er ranglega sett fram sem pólitískur hræðsluáróður

Staðreyndatékkað: Þegar „já“ er ranglega sett fram sem pólitískur hræðsluáróður

Skoðanagreinar mega vera beittar og pólitískar en þegar þingmaður lýsir formlegu stjórnskipulegu ferli með þeim hætti að lesendur fá ranga mynd af því hvað raunverulega er verið að kjósa um, þá er farið yfir mörk eðlilegrar pólitískrar túlkunar. Það á við um grein Jóns Péturs…
esbvaktin gæti orðið fyrsta alvöru fact-check síðan á Íslandi en hún er ekki komin alla leið enn

esbvaktin gæti orðið fyrsta alvöru fact-check síðan á Íslandi en hún er ekki komin alla leið enn

Á Íslandi hefur lengi vantað það sem víða annars staðar telst orðið eðlilegur hluti af opinberri umræðu, sérhæfða staðreyndarvöktun vettvang (fact-check) sem safnar saman fullyrðingum stjórnmálamanna og fjölmiðla, ber þær skipulega saman við gögn og heimildir, og birtir niðurstöðurnar með gagnsæjum hætti. Poynter benti á það…
Mundi ESB-aðild eyðileggja viðskiptasambönd Íslands utan Evrópu?

Mundi ESB-aðild eyðileggja viðskiptasambönd Íslands utan Evrópu?

Ein af algengustu fullyrðingunum í umræðunni um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu er sú að slíkt skref munii „eyðileggja“ viðskiptasambönd Íslands við ríki utan Evrópu. Þetta er fullyrðing sem hefur verið endurtekin af ýmsum stjórnmálamönnum og þátttakendum í opinberri umræðu. Þegar hún er skoðuð í…
Fimm rangfærslur Guðrúnar Hafsteinsdóttur um ESB

Fimm rangfærslur Guðrúnar Hafsteinsdóttur um ESB

Umræðan um hvort Ísland eigi að halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið hefur harðnað verulega á Alþingi á fyrstu mánuðum ársins 2026. Ríkisstjórnin hefur lagt til að þjóðaratkvæðagreiðsla fari fram um málið síðar á árinu. Þar á þjóðin að taka afstöðu til einnar einfaldar spurningar: „Á…
Fimm rangfærslur Sigmundar Davíðs um ESB og staðreyndir sem fella þær

Fimm rangfærslur Sigmundar Davíðs um ESB og staðreyndir sem fella þær

Umræðan um Evrópusambandið á Íslandi hefur aftur farið á fullt skrið eftir að ríkisstjórnin lagði fram áform um þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst 2026 um hvort hefja eigi að nýju aðildarviðræður við ESB. Samkvæmt Reuters yrði það aðeins atkvæði um að hefja viðræður á ný, en ef…
Þjóð á skuldahlaupabretti. Okurvaxtakerfið sem íslensk stjórnvöld verja

Þjóð á skuldahlaupabretti. Okurvaxtakerfið sem íslensk stjórnvöld verja

Stundum segir ein saga meira um samfélag en heilu hagfræðibækurnar. Saga hjúkrunarfræðingsins Berglindar Guðmundsdóttur er ein af þeim. Hún tók námslán upp á um fjórar milljónir króna. Hún hefur borgað af láninu árum saman. Samt skuldaði hún nýlega nær átta milljónir. Húsnæðislánið hennar segir sömu…
Strandveiðar og ESB, gæti aðild Íslands í raun styrkt smábátaútgerð?

Strandveiðar og ESB, gæti aðild Íslands í raun styrkt smábátaútgerð?

Strandveiðar hafa á síðustu árum orðið eitt mest rædda málið í íslenskum sjávarútvegi. Fyrir marga sjómenn og sjávarbyggðir eru þær ekki bara fiskveiðikerfi heldur einnig mikilvægt byggðamál og leið til að tryggja aðgang almennings að auðlindinni. Samhliða umræðu um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu hefur…